Nieuws

Art of living: Meestergoudsmid John Bijsterveld

Meestergoudsmid John Bijsterveld
"Werken in opdracht, het mooiste wat er is!"

Sommige klanten zijn er uren voor onderweg. Vanuit Maastricht, Mijdrecht of zelfs Den helder rijden ze naar Valkenswaard. Naar John Bijsterveld, een echte ambachtelijke meestergoudsmid die inmiddels het merendeel van wat zijn galerie verkoopt, eigenhandig maakt. Een creatieve geest die, sinds de recente verbouwing, samen met zijn enthousiaste Marion, een hele nieuwe koers heeft ingezet met zijn bedrijf.

Galerie met een heel eigen collectie

Ruim 10 jaar geleden namen John en Marion Bijsterveld de zaak aan de Leenderweg in Valkenswaard over. Met alles erop en eraan, dus ook de volle vitrines. Marion Bijsterveld: "Eigenlijk hebben we daarmee nooit een eigen imago op kunnen bouwen. Als goudsmid heb je toch zo je eigen ideeën over hoe een sieraad er uit moet zien. Hoeveel mooie spullen er ook tussen zaten, de collectie die we overnamen was gewoon niet de onze." De ondernemers maakten korte metten met deze'erfenis' en na een grootse opruimingsactie kwam vanaf 1999 het accent vooral op de in eigen atelier vervaardigde juwelen te liggen. Inmiddels zijn alle ontwerpen die de vitrines sieren van geheel eigen makelij. Die belangrijke stap bracht ook een risico met zich mee.
Want bewust werd niet langer gekozen voor de uitstraling van een juwelier. Echter, de gekozen opzet blijkt juist ook een welkome nieuwe groep klanten aan te trekken. Marion Bijsterveld vervolgt: "Alle sierraden die wij nu in de galerie etaleren, zijn stuk-voor-stuk uniek. Van sommige maken we kleine series maar omdat het allemaal ambachtelijk handwerk is, is er toch niet één hetzelfde. Om ons aanbod verder te completeren, hebben we de hele bijzondere horlogecollecties van Edox en Jacob Jensen in huis gehaald. Ook die liggen qua design heel dicht bij onszelf."
Inmiddels komt ook John Bijsterveld binnen en ontwikkelt zich een boeiend gesprek over het vak. We vragen waarom zijn kaartje vermeldt dat hij meestergoudsmid is en niet ook zilversmid. John Bijsterveld: "Daar bestaan nogal eens misverstanden over en ik moet toegeven: voor een leek is het ook wel wat verwarrend. Een zilversmid maakt tafelzilver zoals zilveren schalen, kandelaars en dergelijke. Een goudsmid maakt juwelen van goud... èn zilver."

Goud is niet overal goud

We hebben het nodige opgestoken van ons bezoek aan deze goudsmid. Bijvoorbeeld dat 'goud' niet overal 'goud' is. In Nederland is het zo dat alles vanaf een goudgehalte van 14 karaat 'goud' mag worden genoemd. Maar in het buitenland ligt dat anders. In Duitsland hanteren ze een minimum van 8 karaat, in Engeland 9. In andere landen is het weer anders. Zo zijn gouden juwelen in zuidelijkere landen, vanwege een hoger goudgehalte, veel geler van tint en John Bijsterveld denkt dat het te maken heeft met de donkerder huidtint van de bevolking. Bij een donkere huidskleur past een 'bleke' halsketting nu eenmaal minder mooi.
Ook bij zilveren voorwerpen is er sprake van een gradatie; bijvoorbeeld 1e, 2e of 3e 'gehalte' zilver. Het kostbaarste zijn natuurlijk de juwelen die zijn vervaardigd van 1e gehalte zilver, het zogenoemde Sterling. Horlogekasten daarentegen zijn vaak gemaakt van 3e gehalte zilver.
Overigens wordt het goud- en zilvergehalte van sieraden die in Nederland worden verkocht met tussenpozen streng gecontroleerd door de Waarborg, een door de overheid gecontroleerde keuringsinstantie. Voor deze keruing wordt zogenaad toetswater toegepast. Het ijkmrk dat door de Waarborg wordt 'ingeslagen' garagndeert het goud- of zilvergehalte van het sieraad.

Creaties in opdracht

Het mooie van het vak van goudsmid is onder meer dat van diverse materialen gebruik wordt gemaakt, waarmee prachtige combinaties ontstaan. Zo heeft John Bijsterveld een zorgvuldig samangestelde voorraad aan edelstenen zoals briljant, saffier, robijn en opaal, maar ook het wat minder bekende toermalijn, citrien en lapis lazuli. Natuurlijk worden ook parels verwerkt. Dit alles wordt in het atelier fraai 'gezet' in heel aparte ontwerpen in goud, zilver of titanium.
Veel van dit soort creaties worden in opdracht gemaakt, waarbij vooraf met de klant enekele suggesties voor het ontwerp worden besproken aan de hand van schetsen. John Bijsterveld: "Steeds meer mensen willen iets bijzonders en unieks laten maken, bijvoorbeeld ter gelegenheid van een geboorte. Ook de trouwringen die ik ontwerp zijn unieke exemplaren, voorzien van mijn eigen meesterteken. Dat werken in opdracht is absoluut het mooiste wat er is!"

Stevige reputatie

Door zijn enorm enthousiasme èn vanwege het heel karakteristieke design en de eigen stijl van zijn sieraden, heeft John Bijsterveld een stevige reputatie opgebouwd. Naast de al genoemde aanloop van ver buiten de regio, trekt zijn atelier vooral klanten uit de wijde omgeving van Valkenswaard, waaronder de Belgische grensstreek. Hij heeft een naam opgebouwd met zijn reparaties van soms heel oude, vaak kostbare juwelen. Tijdens ons bezoek werd bijvoorbeeld een heel bijzondere, zilveren hanger gerepareerd, ingelegd met porselein uit de Ming-dynaste. Ook komen klanten met prachtige briljanten uit een erfenis met het verzoek deze in een ring te verwerken. Een hele aparte activiteit zijn de reparaties aan zilversmeedwerk van diverse gilden in de regio.

Meestergoudsmid, een boeiend vak.
Niet geheel zonder risico's, bleek het een goede stap van John en Marion Bijsterveld om zich volledig te gaan richten op de eigen collectie. Het sterkt toegenomen aantal vaste klanten sinds de heropening - de zaak is onlangs schitterend verbouwd en huisvest ook een klein museum - is er het bewijs van. Het zijn de trouwe klanten die ervoor hebben gezorgd dat er inmiddels een stevig fundament is gelegd voor de toekomst. En ook dàt is goud!

The Art of Living december 2003
tekst: Willem van den Heuvel
fotografie: Alfons Lenders